عزيز الدين النسفي ( مترجم : دهشيرى )
57
مجموعه رسائل ( كتاب الإنسان الكامل ) ( فارسى )
يك مقدّمهء اصيل كه در آن نام كتاب منازل السّائرين ذكر شده است ، رسالهء 1 . « جلد اوّل » : مقدّمهء انسان . رسالههاى I - xi ؛ 2 . « جلد دوّم » : 3 ، 4 ، IIX با رسالهاى در باب وجود ( متن ص 437 - 443 ) به ضميمهء آن . 5 ؛ 6 ؛ VX ; VX ؛ 7 ؛ IIIVX ; X . « جلد سوّم » : IXX ; IIXX ; VI ؛ 8 ؛ 9 . « جلد چهارم » : II ; XIX ; XX و خاتمهء منازل كه جدا نشده است . نسخهبدلها بهطور كامل ذكر شده است . نسخهبدلهاى رسالههاى VI ( جلد سوّم ) و II ( جلد چهارم ) نظير نسخهء قبلى با يك حروف اوّل فرعى k ( و hk ) علامتگذارى شده است . اين نسخهء خطّى مبتنى بر نسخههاى ذيل است : 1 ) يك نسخهء خطّى انسان از طراز R ، 2 ) يك نسخهء خطّى مبدأ صحيحتر از B و بدون ترديد متفاوت با آن كه مبناى نسخهء U قرار گرفته است ، 3 ) يك نسخهء خطّى منازل صحيحتر از V . اين احوال وجود نسخهء ثانى IIX و 4 و تكرار رسالههاى II و VI را توجيه مىكند . وجود رسالهء X بدون ترديد در پايان جلد دوّم مرهون و مولود يك نسخهء خطّى منازل مىباشد . كاتب چندين صورت مختلف يك رسالهء واحد را در متن گرد مىآورد و نسخهبدلها را در حاشيه فقط موقعى ثبت مىكند كه تضاد آنها مشهود باشد . ج ) نسخههاى خطّى چندين رسالهء جداگانه تحرير رسالههايى كه تفوّق دارد همان صورت نگارش « منازل » ، يا به طور ندرت ، « مبدأ » مىباشد و صورت نگارش « انسان » نمىباشد . اين متن اغلب تلخيص شده و براى نقد متون اهمّيت چندانى ندارد . و ما هم جز در مواردى خاص آنها را به حساب نياوردهايم . A - عاطف افندى 1401 ، 40 ب - 72 ب نظم و ترتيب رسالهها چنين است : IIV . 7 . IIXX ؛ XIX ؛ 10 ، 6 ، 1 - 11 و VX ، 6 - 16 خلاصه شده ؛ IVX ; XI ؛ 8 . نسخهبدلها ذكر شده ، مگر در مورد XI , VX , IIXX . E - ولى الدّين افندى ، شمارهء 1812 . مورّخ 1054 هجرى . اين متن تحريف و خراب شده و گاهى تلخيص گرديده است . ترتيب رسالهها ، VX ; IVX ( با قسمتهاى عاريه شده از رسالهء قبلى ) ، 7 ؛ IIIVX ; IXX ; IIXX ؛ 8 ؛ 3 ؛ 4 ؛ XIX . نسخهبدلها تنها در مورد IIIVX 4 و 8 ذكر شده است .